Nagbibihis ang Bicutan

Isa o dalawang buwan pagkaupo ng kasalukuyang Pangulo ng bansa, nalinis na rin ang bahaging rotonda ng Bicutan papunta sa Camp Bagong Diwa. Napaalis na ang mga ilegal na nagtitinda sa gilid ng daan, na sa totoo lang naman ay nakakasikip. Nakakarindi. Nakakainis dahil kasama sila sa dahilan ng pagsisikip ng kalsada. Sila ang nasa bangketa. Ang mga taong naglalakad, nasa kalsada na mismo naglalakad. Na nagiging dahilan ng pagsisikip ng kalsada para sa mga sasakyan.

Sa kauna-unahang pagkakataon sa loob ng walong taon, ngayon ko lang naranasan ang malinis na bangketa — walang sidewalk vendor. Nakakatawa nga dati, nagtayo pa ng maliliit na tindahan na nakakabit sa bakod ng isang ahensya ng gobyerno. Ang bangketa ay ibinigay sa malilit na kapitalistang nagbebenta ng mga bagay-bagay na inangkat na kwestyonable ang kalidad, gawa sa plastik at madaling masira.

Sa mall naman, nadadagdagan ang mga establisiyementong kilalang pang-alta-sosyedad. Nandiyan ang kapihang hindi maintindihan ng nakararami kung bakit ganoon na lang ang presyo. Ang tindahan ng donat na kung tutuusin ay mukhang binilog lang naman na harina, nilagyan ng asukal o kaya ay binalutan ng kung anu-anong sangkap.

Nagbibihis ang Bicutan. Lumalabas na ang higit na marangya nitong kulay. Gumagrabe din ang lagay ng trapiko.

Advertisements

Usapan sa Dyip

Long weekend na naman. Dadagsa na naman ang mga tao sa lansangan, hindi para magprotesta, kundi para mag-abang ng masasakyan pauwi ng kani-kanilang probinsya. Suwerte ang mga may reservation dahil hindi na sila magpapakahirap sa pagpila bilang chance passenger.

Hindi lang terminal ng mga bus ang punuan. Pati ang lansangan, puno ng dyip at pribadong sasakyan. Lahat abala sa pag-uwi. Lahat nag-uunahan. Pilit inuunahan ang traffic jam ng Metro Manila dahil tunay namang pinakamasamang lagay na yata ng trapiko ito. Masyadong maraming sasakyan. Masyadong maraming tao sa Maynila. Kailangang magbawas. Kailangang bumalik na sa probinsya ang mga wala namang matinong trabaho sa Maynila. Napapanahon na siguro ang federalismo. Hahaha.

Sumakay ako ng dyip na lima lang ang nasa loob: magkatabing dalawang babae sa gitna ng mahabang upuan sa likod, mag-asawa siguro ang nasa harapan, at obkors, si Mamang Drayber.

Naabutan kong nag-uusap ang dalawang babae. Tungkol sa amoy ng kani-kanilang asawa pagkagaling sa trabaho. Sa bagal ng usad ng takbo ng dyip, hindi ko naman mapigilang marinig ang pinag-uusapan ng dalawa.

B1: Asawa ko, pag-uwi galing trabaho sa hapon, amoy-araw.
B2: Hubby ko din.
B1: Dati di naman siya ganon. Ngayon na lang.
B2: Okey na yan. Dahil ang lalaki, mabaho talaga. Pero di ba, okey lang naman ang pagkabaho nila.

Nakakatawa minsan. Hindi ko malaman kung mga Westerner lang ang racist at sexist. Ang mga Pinoy, nagagalit kapag nakakarinig ng masamang balita tungkol sa Pilipinas o sinisiraan ang pagkatao ng mga Pilipino. Pero tayo mismo, gumagawa din ng stereotyping. Katulad niyan, ang mga lalaki, dapat hindi mabango. Dahil kapag mabango, hindi yan lalaki. Ang mga babae, dapat mabango. Kapag hindi mabango, hindi malinis sa katawan. Dugyot.

Marami pang iba. Pero sa susunod na lang. Para may mapagkuwentuhan tayo kapag nagkasabay tayo sa dyip o sa paborito kong kapehan.

Usapan sa Kapehan

Nandito na naman ako sa aking tambayang kapehan. Bakante pa ang aking unofficially official mesa. Dumiretso na ako doon para pumuwesto. Alam na naman ng counter kung ano ang aking usual na inoorder. Pumunta ako sa counter para magbayad. Mocha frappe, masarap pero bawal sa mga nagnanais pumayat at maghanda para sa summer sa susunod na taon.

Binuksan ko ang aking laptop para magsulat at gumawa ng kung anu-ano, kasama na ang artikulong ito. Sa aking pagbabasa ng mga balita sa isang news website, nabulabog ako ng tatlong kabataang dumating. Malakas ang impluwensiya nila sa lagay ng ingay sa paligid ng kapehan. Nadiskaril ang iilang nakaupo na nasa intensity 2 sa kanilang intensity 9.

Kapehan naman ang kinalalagyan namin. Demokrasya ang umiiral sa bansa kung nasaan ang kapehan. So walang nagbalak sumita sa tatlong kabataan.

At nagsimula na nga ang kanilang kuwentuhan. Mga mag-aaral pala sila sa isang malapit na pamantasan. Sociology marahil ang kanilang kurso. Dahil ang kanilang talakayan ay tungkol sa mga tao sa ilalim ng MRT Taft Station. Nadaanan ng isa kanila sa pagpunta sa kapehan.

Balak daw mag-tweet ng isa at i-tag ang MMDA sa kanyang nadaanan kanina sa ilalim ng MRT Taft Station. Ginagawa daw terminal ng mga taksi at dyip ang ilalim nito na nagiging sanhi ng matinding trapiko sa lugar na iyon.

Sagot ng isa, kahit ano pang gawin daw ng kung sinumang maluluklok na opisyal ay mahirap nang mabago ang sitwasyon sa Metro Manila. Nakasanayan na daw kasi. Namihasa na ang mga taong makipagsiksikan sa Maynila para maghanap ng trabaho, magtrabaho at kung anu-ano pang dahilan. Naalala ko tuloy ang sinulat ko dati tungkol sa mga street vendor, na ang kanilang pagtitinda sa tabing-kalsada ay tinawag kong legalisednaturalised illegalities.

Sabat naman ng isa, mabuti nga daw at may ginagawa ang kasalukuyang pamahalaan para malinis ang Metro Manila. Mabilis daw umaksyon. Walang halong pakitang-tao o pabango sa midya.

Sabi ng isa pagkatapos sumipsip sa kanyang iced latte, mahirap daw atakehin ang mga nakatira sa lansangan dahil ikaw ay babatikusin ng mga human rights group at ilang aktibista. Masasabihan kang hindi makatao.

Sagot ng isa, naiintindihan daw niyang ang mga taong nasa lansangan ay nangangarap ding umangat sa buhay kaya ginagawa ang samu’t saring bagay para lang kumita. Ang mga nakapilang dyip at taksi sa ilalim ng istasyon ng tren ay nagtatrabaho lamang para sa kanilang pamilya, para sa kanilang ikabubuhay.

Sagot ng isa, umaayon naman daw siyang sila ay nangangarap guminhawa ang buhay, ngunit huwag naman daw sanang labag sa batas. Magtrabaho daw nang naaayon sa batas. Hindi lang sa Maynila may trabaho. Oo, maraming pagkakakitaan sa Maynila, malaki ang sahod.. pero mataas din ang cost of living. At sa Maynila din daw maraming madudukutan, mahoholdap, at mapagkikitaan nang madali.

Hindi ko na sinundan ang kanilang pinag-uusapan. Napagod ako sa isiping gusto konrin sanang malinis ang mga lansangan ng Metro Manila. Gusto ko rin sanang wala nang lumalabag sa batas. Napagod ako sa isiping may mga taong kokontra sa mga panukalang makakabuti sa lahat in the long term. Napagod akong isipin na ang ilang tao ay short-term lamang ang ikinukunsidera sa kanilang reasoning.

Si Crush at Ako sa Gitna ng Traffic Jam

Alas sais trenta pa lang ng umaga pero gayak na ako para pumasok sa trabaho. Naisipan kong sumakay pero nanghinayang ako sa disisyete-pisong pamasahe sa traysikel papunta sa service road na kung saan dumadaaan ang mga dyip. Kaya, nagpatuloy ako sa paglakad. Nang malapit na ako sa hintayan ng dyip, bigla akong may nakita…

Parang anghel na bumaba sa kalangitan. Nakadamit ng brown. Naka-maong. Naka-backpack. At nakalugay ang buhok. Inililipad ng hangin ang buhok. Nauuna ako sa kanya sa lakaran kaya binagalan ko ang paglalakad. Kunwari, napapatingin ako sa dinadaanan kong gusali, umakma akong may tinitingnan o hinahanap. Nang hindi ko na mapigilan, lumingon ulit ako sa kung saan siya naroroon. Medyo alun-alon ang buhok pala niya. Bumalik ulit ako ng tingin sa aking harapan.

Pagtingin ko ulit sa aking likuran, nawala siya. Tumigil pala siya sa dinaanang tindahan. May binili. Tumigil ako sa paglalakad. Kunwari may nakalimutan ako. Nagkunwari akong naglakad pabalik. Tumigil sa tapat ng isang computer shop, kunwari, may tini-text. Nang mapansin kong nakabili na siya at naglalakad na ulit papunta sa hintayan ng dyip, naglakad na ulit ako. Dahan-dahan lang. Parang a walk in the park.

May humintong dyip na may karatulang MOA, hindi puno. Dadaan sa pupuntahan ko. Pwede na ako sumakay. Pero hindi ko ginawa. Gusto ko siyang makasabay. At kung susuwertihin, baka magkatabi pa kami.

Hindi umuusad ang mga sasakyan. Dahil napansin kong hindi siya natitinag sa pagkakatayo, nagdesisyon na akong habulin ang dyip na nakalampas sa amin. Sumakay na ako. Medyo nalungkot ako dahil akala ko magkakasabay kami sa dyip. Pakunsuwelo na lang na alam ko kung saan siya nanggaling kanina. At least, pwede na ako tumambay sa labas ng geyt para abangan siya. Hindi na ako magbabakasakali sa karinderya. Oo, nagkasabay na kami dati pa. Dalawang beses.

Makalipas ang isa’t kalahating minuto, napansin kong naglalakad na siya. Nainip siguro sa daloy ng trapiko. Lumampas siya sa dyip na sinasakyan ko. Tiningnan pala niya ang karatula. Bumalik siya at sumakay sa dyip! Umipod ako para nakahanda na ang uupuan niya sa tabi ko. Nasabi ko na lang sa sarili ko, akalain mo nga naman kapag sinusuwerte ka.

Pagkaupo niya, binuksan niya ang kanyang backpack. May lamang puting hardhat. Engineer siguro siya. Marahil ay sa planta siya nagtatrabaho. Kumakalat ang bango niya. Kinuha niya ang kanyang headset at celfone. Binuksan niya ang kanyang Spotify playlist. Akalain mong sa dinami-dami ng playlist sa Spotify, nagkapareho kami! Do you think it’s a sign?

Bago pa ako magkaroon ng lakas ng loob para itanong ang kanyang pangalan, nasa tapat na pala ako ng gusaling bababaan ko. Sana magkasabay ulit kami sa Lunes.

 

Pila sa Terminal ng SUV

Nakita ko na naman siya sa terminal. Gusto ko siyang batiin. Kaya lang baka kung ano na naman ang kanyang i-assume. Baka isipin na naman niyang gusto kong makipagbalikan. Gusto ko rin sana kaso masyado siyang maraming assumptions. Ayoko ng ganoon.

Baka naman i-assume ninyo na sinusundan ko siya. Hindi. Nagkakataon lang na pag coding ang kotse ko at naghihintay sa pilahan ng SUV ay nandoon din siya sa kabilang pila. Isa lang ang direksyon ng inuuwian namin.

Ang pinakaayaw ko sa lahat ay ang pag-a-assume niya na alam ko lagi ang nasa isip niya. Gusto niya akong maging mindreader. Oo, kulang ako sa pagiging sensitive sa mga kailangan niya pero ayoko rin namang umabot sa puntong ginagawa niya akong mindreader. Hindi ako marunong magbasa ng nasa isip ng kahit sinumang tao. Mas gusto ko iyong sinasabi kung ano ang gusto o nais. Hindi iyong pareho kaming madi-disappoint dahil hindi ako marunong bumasa ng body language at siya ay nagpapa-cute sa kanyang body language. Kung minsan, binibigyan niya ng ibang kahulugan ang aking text messages.  Pati ang mga fiction na sinusulat ko sa aking blog ay ginagawa niyang totoo. Naiisip ko nga, wala siyang tiwala sa akin. Kaya mabuti na rin ang ganito, hindi na niya ako nai-stress.

Katulad ng pagpila sa sakayan, huwag na huwag i­-assume na makakasakay ka ayon sa pang-ilan ka sa pila. Dahil minsan, bine-break ang pila ng mismong dispatcher. Kapag ganitong mga sitwasyon, hindi maiiwasang magkagulo dahil tayo ay likas na madiskarte. Gagawa at gagawa ng paraan para makauna sa pila. Kung mahina ka, maiiwan ka nga sa tamang pila ngunit mauunahan ka sa pagsakay ng mga taong nasa likod mo. Maging handa at mapagmatyag sa ikinikilos ng mga dispatcher.

Huwag na huwag mo ring ia-assume na kapag nakapila ka na ay makakasakay ka na kahit abutin ka pa ng hatinggabi. Malay mo, ikaw na lang ang naiwan sa huling pagpapasakay. Hindi ka na babalikan ng SUV. Agahan ang pagpila. Kung marami ka rin namang pera o may natira sa baon mo kahapon, mag-Uber ka na lang kaysa maubos ang oras mo sa kakatayo sa pila.

Mababaw lang ang iniisip ko kapag nasa pilahan ako. Ayoko ma-stress. Ano kaya ang iniisip ni Nanay na nasa harapan ko? Iniisip niya kaya ang kakainin ng pamilya niya? O baka naman tungkol sa trabaho ang iniisip niya. Si kuya kaya na nasa kabilang linya? Iniisip niya kaya ang girlfriend niya? Iniisip niya kaya kung kailang ang susunod na date nila? Siya kaya, ano kayang iniisip niya? Ako kaya? O iba na ang nasa isip niya?

Ang Simpleng Kuwento ng Babaeng Iiwanan

Kakababa ko lang ng telepono. Kakatawag lang niya. Kukuhanin na daw niya ang kanyang mga gamit. Lilipat na siya ng bahay. Iiwanan na niya ako. Ipinagpalit niya ako doon sa kaopisina niya. Mas maputi. Mas singkit. Mas mayaman siguro. Sayang lang ang mga pagkakataong magkasama kami. Ngunit mas nanghihinayang ako sa buhay na nasa sinapupunan ko. Hindi ko pa nasasabi sa kanya. Sorpresa sana ito sa kaarawan niya sa susunod na buwan. Pero nauna na ang pagkakataon. Naguluhan tuloy ako kung sasabihin ko pa sa kanya o hindi na.

Hindi na magkakaroon ng Tatay ang anak ko. Naisip ko ang maaaring mga epekto nito sa paglaki ng bata. Lagi siyang ibu-bully sa paaralan dahil wala siyang ama. Sasabihan siyang illegitimate child o putok sa buho. Bukod pa sa hirap ng pagpapalaki ng anak kapag solo ka lang na magulang.

Saglit na nahinto ang aking pag-iisip dahil sa paghinto ng sasakyan sa harap ng inuupahan naming bahay. Ito na marahil siya. Simula na ng masakit na kalooban. Bitterness at its peak. Akalain mong pagkatapos ng mahaba-habang panahong nagsama kami, mauuwi lang pala sa sawaan at hiwalayan. Halos isa’t kalahating taon.. mauuwi lang sa wala.

Binuksan ko ang pintuan. Siya na nga. “Aalis muna ako habang kinukuha mo ang mga gamit mo.”

“Hindi man lang ba tayo mag-uusap?” Tanong niya. Pucha naman. Sino ba ang may ayaw? Ako? Iiwas lang ako sa sakit pansamantala. Hindi ko siya kayang umalis at iwan ako. “Nasabi mo na naman ang gusto mo. Pinag-usapan na naman natin over the phone. Sa tingin ko, tama na iyon. Thanks for everything.” Inihabol ko na lang na sinabi habang isinasara ang pintuan.

Magpapalamig muna ako sa mall. Hindi naman niya ako sinundan. Pagdating ko sa labas ay nakita ko ang kanyang sasakyan.

Nakaramdam ako ng inis. Nakaramdam ako ng galit. Bumalik ako sa loob ng bakuran. Pumunta sa bodega na nasa gilid lang. Kinuha ang dalawang pakong kinorteng bituin. Pike ba ang tawag sa kanila?

Lumabas ulit ako. Nilagyan ko ng tig-isang pako ang ilalim ng dalawang gulong na nasa gilid ng bakod. Hindi niya ako napansin dahil busy  siya sa pag-iimpake. Nang matapos ako ay pinara ko ang paparating na taksi. Nagpahatid ako sa kalapit na mall.

Masikip

Pagkagising ko sa umaga, ang una kong ginagawa ay bumabangon para umihi. Pagdating ko sa banyo, itinulak ko ang pintuan. Masikip! Masikip ang siwang. Nakaharang ang batya na nagsisilbing ipunan ng tubig namin na panligo. Masikip ang banyo. Eksakto lang sa di-magaslaw na paliligo.

Dahil Huwebes ngayon, ang kailangang suot ko ay puti na may patayong linya. May nabili ako sa rummage na ginawa ng aking mga kasamahan. Isinuot ko. Pucha. Masikip na rin. Kailangan kong magpapayat dahil kailangang magkasya ang damit. Mahal bumili ng bagong damit.

Pagdating ko sa hintayan ng dyip, napansin kong medyo masikip ang espasyo. Maraming naghihintay. Kapareho ko ng oras ng pagpasok. Matatagalan ako sa paghihintay kung hindi ako gagawa ng paraan. Kailangan kong makipagsiksikan sa pagsakay!

Dumating ang dyip. Maluwag. Iilan lang ang sakay. Medyo masikip na noong ako ay nakasakay. Masikip ang panggitnang lakaran dahil sa mga tuhod. Pagtapat ko sa bakanteng bahagi ng pahabang upuan ng dyip, masikip! Hindi ako magkakasya. Ngunit kahit masikip, ipinagsiksikan ko ang aking katawan. Hassle gumalaw dahil masikip ang suot kong damit. Okey na ang kakapiranggot na espasyong nauupuan ko. Basta makakarating ako at makakapag-biometrics ng tama sa oras, preferably, alas-syete para pagpatak ng alas-kuwatro ng hapon, pwede nang umuwi.

Ngunit masikip ang kalsada. Maraming sasakyan, may dyip, may motor, may trak, may kotse, at kung anu-ano pa. May kaskasero, may usad-pagong. May kasama pang mga taong naglalakad at mga taong naghihintay sa mismong kalsada.

May mga pagkakataong gusto ko ng masikip, alam mo na iyon. Pero kapag nagmamadali ako sa pagpasok sa trabaho, ayaw ko ng masikip.