Silang Mga Mayaman

Matagal na akong hardinero ng mga Briones. Dito na ako tumanda. Namuti na ang mga buhok ko sa kakadilig ng mga halaman, kasama na ang pagtanggal sa mga tuyot na dahon at bulaklak, masusing pagbabantay sa mga anthurium, at pagsasaayos ng mga driftwood para pagkabitan ng mga orkidya at pakpak-lawin.

Kung ang mga kusinera ay nakatutok sa pagluto ng mga masasarap at masustansiyang pagkain para sa pamilya Briones, ako naman ang nakatoka sa pag-maintain ng hardin. Kailangang nadidiligan ang mga halaman dalawang beses sa isang araw. Ang priority na kailangang alagaan ay ang mga vanda o waling-waling. Pinakapaborito ito ni Gng. Briones. Bumibili siya ng mga bagong variety nito sa mga flower and garden show, lokal at sa ibayong bansa.

Sa mata ng ibang tao, si Gng. Briones ay mabait at busilak ang kalooban. Ngunit sa loob ng malaki nilang bahay ay hindi kaaya-aya ang pag-uugali nito. Nakalimutan na ang pinanggalingang estado ng buhay. Na dati ay empleyado lamang sa isang kumpanya. Nagkakilala sila ni G. Briones sa isang pulong. Nagustuhan siya, at pagkatapos ng tatlong buwan bilang magkasintahan, nagpasya na silang magpakasal. Mabilis, kung tutuusin, pero napagkasunduan naman ng dalawang partido.

Nagpapasahod naman ng tama, kaya hindi rin makapagreklamo ang mga kasama sa bahay. Ngunit masyadong maraming pinapatrabaho. Tila ba sinusulit ang ipinapasahod. Nagagalit din ito kapag nasabihan siyang mali ng mga kaibigan o kakilala. Dahil hindi mailabas kapag kaharap ang mga kaibigan, sa kanila ibinubunton ang galit at inis.

Minsan, nag-host ang mga Briones dahil golden wedding anniversary ng mga magulang ni Gng Briones. Siya ang punong abala sa logistics at pagkain. Siya ang namili ng mga ihahain. Sa mismong araw ng pagdiriwang, kumpleto ang mga naimbitahan. Buffet style ang pagkain. Maayos naman ang lahat, maliban sa mga puna sa klase ng mga pagkain. Marami tuloy ang hindi nakain. Hindi daw maayos ang matching ng pagkain, halos puro matamis ang lasa, halos ma-creamy at makeso lahat. Masyado din malangis ang pansit. Wala daw maayos na halo ng lasa. Nang malaman nilang si Gng. Briones ang namili ng pagkain, lalo tuloy silang nagkomento na “ano pa nga ba, you can’t buy class.”

Advertisements

Si Aling Rosa

Matanda na si Aling Rosa. Limang taon na lang, fifty years old na siya. Hiwalay na siya sa kanyang asawa. Hindi ko alam kung ano ang dahilan ng kanilang hiwalayan. Bagong salta lang ako sa aming village. Ipinamana sa aking asawa ang bahay na tinitirhan namin ngayon. Kaya, hindi ko pa kilala ang mga kapitbahay namin. Maliit lang naman ang village, pero hindi rin naman required kilalanin ang mga kalapit-bahay. Ngunit sa isang banda, isang malaking tulong kung kilala mo ang iyong mga kapitbahay para may mahingan ka ng tulong sa oras ng pangangailangan.

Once a month ang schedule ng homeowners’ gathering. Hindi kami nakakadalo ni misis dahil laging natataon ang monthly meeting sa kumpanyang pinapasukan namin bilang mga medical representative. Kaya noong inilipat ng Linggo ang kitaan, nagdesisyon kaming dumalo. First time namin kaya hindi namin alam kung ano ang mga ginagawa nila.

Sinimulan namin ang programa ng isang maikling panalangin, na kinagawian na yata ng lahat ng pagtitipon sa Pilipinas. May pambungad na pananalita ang pinakapangulo. Nagbigay ng update ang pinaka-treasurer. Pinag-usapan din ang proposal na pagtatayo ng mini-mart na patatakbuhing parang kooperatiba ng mga gustong mag-ambag sa pondo. Sinabi ng pinakapangulo na imbes na mamili sa labas, sa itatayong mini-mart na lang sila bibili. Naisip din naming mag-asawa na maganda ang suhestyon nila. Gagastos lang din naman kami sa supermarket sa mga mall, sa kooperatiba na lang bibili, kikita pa.

Pagkatapos ng medyo seryosong usapan, pinagsalu-saluhan na namin ang mga ambag na pagkain. Dahil wala naman kaming gagawin, nagdesisyon kaming mag-asawa na magtagal sa kasayahan. Handang-handa kami dahil may baon kaming panligo sa pool. Dito namin nakilala sa unang pagkakataon si Aling Rosa.

Lumapit siya sa amin. Malayo pa lang, amoy ko na ang yosi, kahit pa pilit niyang itinatago sa pamamagitan ng pabango. Okey naman si Aling Rosa. Mahilig lang mag-share ng tsismis. Madaldal siya. Maraming kuwento. Updated kahit sa buhay ng mga kilalang artista. Na kesyo si ganito ay kabit ni ganon. Si aktres ay may anak sa labas. At marami pang iba. Kahit sa mga kuwento tungkol sa ibang kapitbahay, ikwinento din niya.

Laking mayaman si Aling Rosa. Sanay sa karangyaan. Hindi sanay makihalubilo sa mga mas mababa ang antas ng pamumuhay. Sa mangilan-ngilang pagkakataon na nakasama namin siya sa pagtitipon, na-realise naming siya ay mahilig mambully pero pikon kapag siya na ang napagbuntunan ng katatawanan ng mga kapitbahay.

Napag-usapan naming mag-asawa na mabuti na lang din pala at hindi kami masyadong nakipagkaibigan kay Aling Rosa. Natakot kaming baka sa pagkakataong hindi namin siya mapagbigyan sa kung anuman ang hilingin sa amin ay gawan kami ng masamang kuwento sa iba naming kapitbahay. Sabi nga nila, kung ang isang tao ay mahilig manira ng kaibigan o kapwa sa ibang tao, malamang ay kaya din niyang gawin ito sa lahat ng tao.

Pakitang-Tao

Alas-dos ng madaling araw. Kadarating ko lang sa Maynila. Medyo malamig ang hangin. Buti na lang, nakasuot ako ng sweater. Gusto ko sana mag-Grab pauwi sa bahay pero iniisip ko ang pamasahe. Mahal. Wala naman akong hinahabol na meeting o appointment.

Nagpasya akong maglakad pa-EDSA. Tahimik ang kalsada. Parang walang nagdaang putukan. Medyo malinis ang lansangan. Walang bakas. Baka naman nakapaglinis na agad. O biglang nagkadisiplina ang mga tao at sumunod sa batas na bawal nang magpaputok. May mga bahaging mabaho. Di ko alam kung dahil sa imburnal o sa iba pang dahilan. May mangilan-ngilang nakatambay. Abala pa rin ang mga nadaanan kong terminal ng bus.

Biglang nag-vibrate ang celfone ko. Di ko sana sasagutin, pero dahil nakalagay ang earphones ko ay awtomatikong nasagot ang tawag.

“MATTEOOOO!!!” Ang aga-aga pero medyo malakas ang boses ng nasa kabilang linya. “Hello. Yes?,” malumanay kong sagot.

“Nasa Maynila ka na ba? Tara sa La Union.” Napaisip ako. Kadarating ko lang sa Maynila, gagala na naman ako.

“Pasensya na, bro. Kararating ko lang. Baka hindi na ako pauwiin sa bahay kapag umalis na naman ako.” Sabi ko sa kausap ko.

Nakarating na ako sa EDSA. Nag-abang ako ng bus sa harap ng Jollibee, sa ilalim ng overpass. Hindi iyon ang designated stopover. Ngunit minsan, nagiging pasaway ako. Ginagaya ang ibang mga tao na nag-aabang ng masasakyan sa lugar na iyon. Madaling-araw naman. Tulog pa ang batas-trapiko. Tulog pa ang mga pulis.

Sumakay na ako sa unang bus na dumaan. Ordinary bus lang. Pero okey lang naman dahil maaga pa naman. Di pa mainit para magbiyahe. Pagkasakay ko, napansin kong pito lamang kaming pasahero. Idagdag mo ang drayber at konduktor. Bale siyam kaming nakasakay sa lumang bus na bumagtas sa kahabaan ng EDSA. Mabilis magpatakbo si Mamang Drayber. Hindi rin siya naghihintay ng pasahero. Kapag walang bababa o sasakay ay hindi siya nagtatagal sa mga stopover.

Pagdating sa Magallanes station ng tren, may pumarang pasahero. Nang babalik na ang bus sa linya ng trapiko para sa Alabang, may humarang na dalawang bus. Akala ko ay magbababa ng pasahero sa elevated na kalsada. Sabi pa ni Mamang Drayber, “Mali iyang ginagawa nila.” Mali nga naman ang magbaba ng pasahero sa hindi tamang babaan. Bukod sa nakakaabala sa daloy ng trapiko, inilalagay pa ang buhay ng mga tao sa alanganin.

“AKIN MUNA!!” May narinig akong sigaw mula sa mga bumababang tao sa bus na nasa harapan. Tiningnan ko ang nangyayari. Naglilipat pala ng pasahero. “Anim na Alabang, apat na Sucat, dalawang Bicutan.” Nag-mental-Math ang konduktor ng bus na sinasakyan ko. Magaling! Mabilis mag-compute. Parang may nangyaring palitan ng epektos. Mabilis. Walang bakas.

Ngunit, akala ko ba ay mali ang ginagawa ng dalawang bus sa unahan. Natawa ako sa isiping pumayag na rin ang drayber namin dahil nanghihinayang siya sa kikitain. Mula sa pitong pasahero ay biglang napuno ang bus. Kinandong ko na ang aking mabigat na backpack na kanina ay katabi ko.

Everything is nothing until it becomes personal.

Naging relevant na naman ang aral na napulot ko sa pagbabasa ng maikling kuwento na “The Lottery.” Napaisip ako kung ganoon din ba ako. Napangiti ako. Oo, inaamin ko. Sadya sigurong ganoon lahat ang mga tao. Hindi kayang isabuhay ang “walk the talk” na sistema. Katulad ng kakilala kong palasimba at tila di-makabasag-pinggan kapag nasa harap ng mga istranghero, pero hindi pala mainam ang pakikitungo sa mga kakilala.

Sana hindi ako malulong sa droga na tawagin natin ay “pakitang-tao”.

Ang mga Naghaharing Uri sa Dyip

Maaga akong pumasok. Dahil maaga ako uuwi mamaya. Buti na lang may flexi-time. Ganado ako magtrabaho ngayong araw. Pero tila hindi maaayos ang tulog at gising ng mga kasakayan ko sa dyip.

Punuan, isa o dalawa na lang yata ang kulang. Naabutan ko na isang aleng nag-ookupa sa pwesto ng dalawang tao, in short, mataba siya. Wala namang masama sa pagiging mataba. Kaso nga  lang, si Ale, hindi marunong umipod. Nakasalampak na parang nakaupo sa sofa. Nakaupong parang nasa loob ng bahay. Nakaupong parang miyembro ng royal family. Parang ayaw ng katabi. Parang ayaw ng kasama sa loob ng dyip.

Nagsalita si Bunsong Estudyante. “Ate, pausod naman po.” Parang inalog lang ni Aleng Mataba ang mga bilbil. Hindi naman talaga siya umayos ng upo. Nahiya siguro si Bunso. Pinagkasya ang sarili sa kakarampot na espasyo.

Hindi siguro nakatiis si Tatay na nasa harap nila. “Miss, paayos ng upo. Hindi na makaupo iyong bata.” Nakita ko kung paano sinimangutan ni Aleng Mataba si Tatay.  Nainis siguro si Tatay.  “Okey lang sana kung dalawa ang binayaran mo na pamasahe. Ang taba mo na nga, hindi mo pa makuhang umayos ng upo.”

“Ako ang naunang sumakay. Mataba ako e. Pasensya siya.”

Hala, doon na nagsimula ang bangayan sa dyip. Mainit ang mga ulo nila. Hanggang sa makarating sa Bicutan ay nagpapalitan ng maanghang na salita si Aleng Mataba at si Tatay. Nakisali na rin ang katabi ni Tatay na si Ateng Propesyonal.

Para sa akin naman, wala namang masama kung mataba ka, ganado sa pagkain, kumakain ng sampung beses sa isang araw. Pero sana naman, kung nakikisakay lang sa isang pampublikong transportasyon, matuto naman sana tayong umusod, umipod o umayos ng upo upang lahat ay makaupo. Huwag mong pagdiskitahan ang mga drayber na pinupuno ang dyip dahil sila lang naman ay naghahanapbuhay. Hindi naman nila pipiliting makaupo ang sampung katao sa isang hilera na pang-waluhan lamang. Kung tayo ay mataba at kitang-kita namang naookupahan natin ang para sa dalawang tao, magboluntaryong magbayad para sa dalawa.

O, sa susunod, alam mo na dapat ang tama at saktong pagsakay sa dyip. 🙂

Si Iris

Kahapon ay sinubukan kong tumambay sa isang bagong tayong coffee shop. Parating ang bagyong si Nina kaya medyo hindi matao ang lansangan. Nakakatamad din kasing lumabas kapag umaambon at medyo malamig ang ihip ng hangin. Mas maigi pang mamaluktot at magkumot sa kama.

Si Iris ang cashier. Magiliw naman siyang nakipag-usap sa akin habang ako ay nagbibigay ng order. At dahil nakakabighani ang kaamuhan ng kanyang mukha, umupo ako malapit sa counter at nakaharap sa kanya.

Nagpanggap akong busy sa aking ginagawa. Ngunit di ko mapigilang lumingon sa kung saan siya nakapuwesto. Minsan, may kausap siyang kustomer. Higit siyang gumaganda kapag ngumingiti siya. Minsan, kausap niya ang kanyang katrabaho. Sinisikap kong hulihin kung mayroon siyang suot na singsing, pero wala ako makita. Baka bawal sa kanila. At natawa ako sa aking sarili nang maisip ko ang una naming date. Masyadong mabilis.

Babalikan ko si Iris. Gusto ko ulit makita ang kanyang matamis na ngiti.

Buti Pa Si Ate, Madaling Naka-Move On

Bonifacio Day. Araw ng kapanganakan ni Gat Andres Bonifacio. Birth anniversary. Ang titulong Gat ay para sa mga bayani. Dalawang impormasyon para sa mga taong hindi alam ang Gat at kung ano ang kahalagahan ng ika-30 ng Nobyembre.

Ngunit hindi iyan ang laman ng aking kuwento ngayong araw. Sabi nga ni Mamang Drayber, halidi daw ngayon. Pero ako ay papasok sa trabaho, overtime, na hindi puwedeng singilin. May kailangan akong tapusin. Naghahabol ako ng deadline.

Heto na nga, sumakay ako ng dyip na may karatulang Pasay MOA. Nadatnan ko na doon ang isang nanay na kasama ang dalawang cute na cute na anak, at dalawang magkaibigang babae. Nag-uusap ang magkaibigang babae. Tungkol sa pag-ibig. Whew! Usapang pag-ibig sa umaga. Medyo mabigat sa loob.

Kaibigan 1: So paano kayo nag-break?

Kaibigan 2: Simple lang. Nag-usap kami. Nagsabihan ng disappointments. Nagsabihan ng what-ifs?

K1: Pinag-usapan pa ninyo ang what-ifs? Para saan pa?

K2: Ina-assess namin kung pwede pa maisalba.

K1: Pero paano ka nag-move on?

K2: Tinulungan ako ng iba naming kasama sa trabaho. Basta noong uwian na, pinilit akong isinama sa ruta nila pauwi para lang hindi kami magkasabay. Inikot-ikot ako hanggang sa EDSA, sa Guadalupe, tapos ibinalik ako sa MRT Pasay.

K1: E paano iyong the morning after?

K2: Okey na ako. Madali lang akong nag-move on.

Sa loob-loob ko, wow! ambilis mag-move on ni Ate, buti pa siya. Kung ang lahat ng tao kagaya niya, wala na sanang nagsu-suicide dahil sa sakit na nadama. Wala na rin sanang tumatambay sa Roxas Boulevard sa oras ng sunset o kaya ay sa hatinggabi para tahimik na makaiyak at kausapin ang mga alon at bituin.

Kaya siguro sila naghiwalay, wala na talaga silang nadarama sa isa’t isa, mabilis na naka-move on si Ate. Pero bumilib talaga ako sa kanya! What a Taylor!